5651 SAYILI KANUN DEĞİŞİKLİKLERİ (İNTERNET KANUNU)
5651 sayılı İnternet Kanunu, özellikle Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) verdiği iptal kararları ve yakın dönemde (2025 ile son olarak 1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan) yapılan yasal reformlarla çok köklü değişikliklere uğradı.
1. Dijital Oyun Sektörü İlk Kez Kapsama Alındı (Mayıs 2026)
Yeni düzenlemeyle birlikte oyun platformu, oyun dağıtıcısı ve oyun geliştiricisi kavramları ilk kez yasal bir tanıma kavuştu. (Steam, Epic Games vb. küresel ve yerel yapılar doğrudan kanun kapsamına alındı.)
Yaş Derecelendirmesi ve Ebeveyn Kontrolü: Oyun platformlarına, oyunları usulüne uygun şekilde yaş gruplarına göre derecelendirme ve ebeveyn kontrol mekanizmaları sunma zorunluluğu getirildi. Derecelendirilmeyen oyunlar en yüksek yaş sınırındaymış gibi işlem görecek veya platformdan kaldırılabilecek.
100 Bin Kullanıcı Sınırı ve Yerel Temsilci: Türkiye’den günlük erişimi 100 bini geçen yurt dışı kaynaklı oyun platformlarının Türkiye'de gerçek veya tüzel kişi bir yerel temsilci ataması zorunlu kılındı.
Yürürlük Tarihi: Oyun sektörüne ve sosyal ağ sağlayıcılara getirilen bu yeni yükümlülükler 1 Kasım 2026 itibarıyla tamamen yürürlüğe girecektir.
· İlgili Madde: Madde 2 (Tanımlar)
· Açıklama: 1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yasa değişikliğiyle kanunun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesine yepyeni kavramlar eklendi. İlk kez "Oyun", "Oyun Dağıtıcısı", "Oyun Geliştiricisi" ve "Oyun Platformu" ifadeleri yasal birer tanım olarak bu madde metnine girdi.
Dijital Oyun Platformlarına Yükümlülükler ve Temsilci Şartı
· İlgili Madde: Ek Madde 5 (Yeni Eklenen Madde)
· Açıklama: Kanuna yeni eklenen bu madde doğrudan oyun ekosistemini hedef alıyor. Oyunların usulüne uygun yaş derecelendirmesine tabi tutulması, Türkiye'den günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı merkezli platformların (Steam, Epic Games, PlayStation Network vb.) Türkiye'de gerçek veya tüzel kişi yerel temsilci atama zorunluluğu bu madde ile düzenlenmiştir.
2. Kişilik Hakları İhlalinde "İlk Bakışta İhlal" Doktrini (2025 Reformu)
Anayasa Mahkemesi’nin 5651 sayılı Kanun'un ünlü 9. maddesini (kişilik hakları nedeniyle erişim engelleme) iptal etmesinin ardından yeni bir hukuki rejim kuruldu:
· Daraltılmış Yetki: Sulh Ceza Hakimliğinin doğrudan erişim engelleme kararı verme yetkisi sınırlandırıldı. Artık bir içeriğe müdahale edilebilmesi için ihlalin "görünüşte veya ilk bakışta anlaşılabilir" (prima facie) nitelikte olması gerekiyor (örneğin açıkça hakaret, iftira veya apaçık bir hak ihlali).
· Genel Mahkemeler Devrede: Eğer ihlal ilk bakışta anlaşılamıyor ve detaylı bir yargılama, delil incelemesi gerektiriyorsa Sulh Ceza Hakimliği başvuruyu reddediyor. Bu durumda mağdurların genel mahkemelere başvurarak genel hükümler çerçevesinde (örneğin ihtiyati tedbir yoluyla) hak araması gerekiyor
· İlgili Madde: Madde 9 (Kişilik haklarının ihlali nedeniyle içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi)
· Açıklama: Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı sonrasında yeniden düzenlenen 9. madde, artık tamamen "görünüşte veya ilk bakışta ihlal" (prima facie) kriterine dayanıyor. Sulh Ceza Hakimliklerinin yetkisini daraltan, detaylı yargılama gerektiren durumlarda başvuruyu reddederek dosyayı genel mahkemelere (Medeni Kanun m. 25 kapsamında) yönlendiren yasal zemin bu maddede takvimlendirilmiştir. Unutulma hakkının kapsamı da yine bu madde altında daraltılarak yeniden düzenlendi.
3. Web Sitelerinin Tamamen Kapatılması (DNS Tabanlı Engelleme)
Eski uygulamada ihlalin önüne geçmek için öncelikle sadece ilgili sayfanın internet adresi (URL) engelleniyordu.
· Yeni düzenlemeyle birlikte, URL bazlı engellemenin teknik olarak yetersiz kalması veya platformun hukuka aykırı içeriği çıkarmamakta ısrar etmesi durumunda, alan adı (DNS) veya IP tabanlı olarak web sitesinin tamamına erişimin engellenmesi imkanı yasal olarak kolaylaştırıldı.
· URL bazlı engellemenin yetersiz kaldığı durumlarda alan adı (DNS) veya IP tabanlı olarak web sitesinin tamamına erişimin engellenmesi kararı yetkisi ise yine revize edilen Madde 9'un fıkraları altında korunmuş ve teknik uygulama hatları netleştirilmiştir.
4. Ağırlaştırılmış Bant Daraltma ve Finansal Yaptırımlar
Hukuka aykırı içerikleri kaldırma veya mahkeme kararlarını uygulama konusunda direnç gösteren sosyal ağ sağlayıcıları ve platformlar için yaptırım merdiveni sertleştirildi:
· Kararlara uymayan platformlara öncelikli olarak Türkiye'deki vergi mükelleflerinden yeni reklam almasını yasaklayan reklam cezaları uygulanıyor.
· İhlalin devamı halinde platformların internet trafik bant genişliği %50'den başlayıp %90'a kadar daraltılabiliyor. Bu durum, o platformun Türkiye'de neredeyse erişilemez (aşırı yavaş) hale gelmesi anlamına geliyor.
· Oyun platformları için yükümlülüklere uyulmaması halinde 1 milyon TL'den 30 milyon TL'ye varan ağır idari para cezaları öngörülüyor.
· İlgili Madde: Madde 9, Ek Madde 4 ve Ek Madde 5 (Yaptırım Hükümleri)
· Açıklama: Mahkeme kararlarını uygulamayan platformlara aşamalı olarak uygulanan reklam yasağı ve ardından gelen %50 ve %90 oranındaki internet trafik bant genişliği daraltma cezaları, Sosyal Ağ Sağlayıcılar için Ek Madde 4'te; Oyun Platformları için ise Ek Madde 5'te müstakil yaptırımlar olarak yer alır.
5. Çocukların Korunması ve Yaş Doğrulama Zorunluluğu
Özellikle çocukların cinsel istismarı, müstehcenlik ve uyuşturucuya özendirme gibi katalog suçlarla mücadelede sosyal ağ sağlayıcılara yönelik denetimler sıkılaştırıldı.
· Platformların çocuk kullanıcıları yetişkinlerden ayırması için "ayrıştırılmış hizmet sunma" ve bu doğrultuda biyometrik veya resmi kimlik tabanlı gelişmiş yaş doğrulama teknolojilerini entegre etmesi zorunlu hale getirildi.
· İlgili Madde: Madde 4 ve Ek Madde 4 (Sosyal Ağ Sağlayıcıların Yükümlülükleri)
· Açıklama: Sosyal ağ sağlayıcılarına yönelik çocuk koruma kalkanı bu maddelere işlendi. 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunulmasının yasaklanması, "ayrıştırılmış hizmet" sunumu, aldatıcı reklamlara karşı tedbir ve ebeveyn kontrol mekanizmaları (kullanım süresi sınırı, ücretli işlemlerde onay vb.) bu maddelerle yasal zorunluluk haline getirildi.
Yazar: Stj. Av. Taha Kaya
A&E Hukuk ve Danışmanlık
