siber güvenlik değişiklikleri tbmm kanun teklifi

Yeni Siber Güvenlik Düzenlemeleri ve Yasal Değişiklikler

Giriş

Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulan ve pek çok farklı sahada önemli reformlar barındıran "Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” kapsamında siber güvenlik ile siber suçlar alanını yakından ilgilendiren çok sayıda yasal düzenleme yer almaktadır. Bahse konu mevzuat teklifinde öne çıkan temel değişiklikler şu şekildedir:

Siber Güvenlik Alanındaki Yenilikler ve Görev Devirleri

Kanun teklifi incelendiğinde ilk göze çarpan “Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK)” yürütmekte olduğu pek çok kritik yetkinin, yeni “Siber Güvenlik Kanunu” uyarınca hayata geçirilen “Siber Güvenlik Başkanlığı”na devredilmiş olmasıdır. Geçmiş çalışmalarımızda da işaret ettiğimiz üzere Siber Güvenlik Başkanlığı ülkemizdeki veri güvenliğinin tesis edilmesi, ulusal siber güvenlik stratejilerinin belirlenmesi ve siber dayanıklılık seviyemizin en üst düzeye çıkarılması hususlarında kritik bir öneme sahiptir. Gerçekleştirilen bu son yasal hamleyle söz konusu vizyonun hayata geçirilebilmesi adına gerekli yetki transferlerinin resmiyet kazandığı görülmektedir. Yeni siber güvenlik mevzuatı paketinde yer alan kritik maddeler şunlardır:

İnternet Alan Adı Stratejileri: Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 60. maddesinden sonra gelmek üzere ihdas edilen m.60/A hükmü tahtında, internet alan adlarına (domain) ilişkin ulusal strateji ve politikaları saptama hususunda münhasıran Siber Güvenlik Başkanlığı yetkilendirilmiştir.
Gecikmesinde Sakınca Bulunan Haller: Anayasa’nın 22. maddesinde teminat altına alınan; milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önüne geçilmesi, genel sağlık ile genel ahlakın korunması ya da başkalarının hak ve özgürlüklerinin güvenceye alınması gibi haklı sebeplere istinaden, gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda Siber Güvenlik Başkanlığı harekete geçebilecektir. Başkanlık, istihbarat ve güvenlik teşkilatlarının talebi doğrultusunda ya da re'sen (kendiliğinden) siber güvenlik kulvarında gerekli gördüğü tüm tedbirleri kararlaştırabilecek; bunları icra etmek adına işletmecilere, erişim sağlayıcılara, veri merkezlerine (data center) ve yer sağlayıcı kurumlara ivedilikle bildirimde bulunabilecektir. Bu bildirimlerin gereği, 5651 sayılı Kanun'daki usule paralel olarak 2 saat içinde ilgili kuruluşlar tarafından yerine getirilecek; alınan karar 24 saat içinde Sulh Ceza Hakimliğinin onayına sunulacak ve hakim de 48 saatlik süre zarfında nihai kararını bildirecektir.
İdari Para Cezaları: Bununla birlikte Siber Güvenlik Başkanlığı, siber güvenliğe ilişkin bu yasal mükellefiyetlerini yerine getirmeyen kurumlara 20.000 TL ile 100.000 TL arasında değişen tutarlarda idari para cezası kesme yetkisine haiz kılınmıştır. Söz konusu idari para cezalarına karşı yargı yolu açık olup, idari yargıda iptal davası ikame edilebilecektir.
Altyapı ve Veri Transferi: Yeni düzenlemeleri ihtiva eden Kanun’un 24. maddesiyle, 7545 sayılı Yeni Siber Güvenlik Kanunu’na bazı geçici maddeler eklenmiştir. Bu doğrultuda, mevcut durumda BTK’nın uhdesinde bulunan her türlü veri, teknolojik cihaz, dokümantasyon, kayıt, hak ve yükümlülük bütünü BTK’dan Siber Güvenlik Başkanlığı’na devredilecektir. Kurumsal geçiş süreci tamamen nihayete erene dek BTK mevcut görevlerini sürdürecek, Başkanlık ise bu evrede yapılanma ve entegrasyon aşamasında kalacaktır.
Personel Geçişi: Bu geçiş koridorunda, BTK bünyesinde görev yapan personeller 1 yıl süreyle geçici olarak Başkanlık kadrosunda istihdam edilebilecektir.
Erişimin Engellenmesi Yetkisi: Tüm bu maddelerin yanı sıra, bilişim hukuku ve siber suçlar perspektifinden en kritik yeniliklerden biri de 5651 sayılı Kanun’da düzenlenen “erişimin engellenmesi ve içeriğin yayından çıkarılması” tedbirlerini uygulama yetkisinin artık BTK’dan alınarak resmen Siber Güvenlik Başkanlığı’na devredilmesidir.

Sonuç ve Genel Değerlendirme

Yeni Siber Güvenlik Değişiklikleri doğrultusunda, özellikle BTK’nın adli ve idari nitelikteki bazı kritik yetkilerinin Siber Güvenlik Başkanlığı çatısı altına toplandığı net biçimde anlaşılmaktadır. Bu durum, yeni Siber Güvenlik Kanunu perspektifinde de vurguladığımız üzere, Türkiye'nin siber güvenlik vizyonunda derinleşmesi, kurumsal uzmanlaşmanın sağlanması ve siber tehditlere karşı daha dinamik bir refleks geliştirilmesi adına olumlu bir reform olarak değerlendirilebilir.

Bundan böyle bilişim suçları soruşturmalarında Cumhuriyet savcılıklarınca talep edilen bilgi, belge ve dijital deliller doğrudan doğruya Siber Güvenlik Başkanlığı kanalıyla servis edilecektir. Yeni kurulan bu ihtisas başkanlığının, siber suçlarla mücadele mekanizmalarına ve ülkemiz internet hukukunun gelişimine köklü katkılar sunmasını canıgönülden temenni ederiz.

Av. Ali ERŞİN’in Hukuk ve Bilişim Dergisi’nde neşredilen “KVKK’nın 8 Yıllık Faaliyet Özeti” başlıklı akademik makalesini ilgili bağlantı üzerinden inceleyebilirsiniz.