E-Ticarette Yeni Dönem
Giriş
Ticaret Bakanlığı, artan dijitalleşmeyle birlikte daha fazla reklama maruz kalan tüketicilerin aldatıcı reklamlara karşı daha etkin korunması amacıyla “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği”nde değişiklikler yapmıştır. 1 Temmuz 2026’da yayımlanan bu değişiklikler, 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girecektir.
Yapılan değişiklikler şu şekildedir:
Yönetmeliğe Yeni Tanımlar Eklendi
Çevresel Beyan: Bir mal veya hizmetin bileşeni, üretimi, piyasaya arz süreci, sunumu, kullanımı ya da bertaraf edilme süreci ile ilgili olarak çevresel fayda sağladığına veya çevreye olumsuz etkisinin azaltıldığı ya da bulunmadığına ilişkin ibare veya görseli ifade eder.
Sosyal Medya: Sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses ve konum gibi içerikleri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkân sağlayan ortamı ifade eder.
Sosyal Medya Etkileyicisi (Influencer): Sosyal medya üzerinden, doğrudan veya dolaylı olarak kendisi ya da reklam veren adına bir mal veya hizmetin tanıtımına yönelik içerik paylaşarak pazarlama iletişiminde bulunan ve bu iletişimi herhangi bir menfaate dönüştüren gerçek veya tüzel kişilerdir.
Tüketici Değerlendirmeleri: Tüketicilere sunulan bir mal veya hizmetin üretim süreçleri dahil niteliği, tanıtımı, satışı, teslimatı, kredi ve sigorta gibi yan sözleşmeleri ya da kullanımı ile ilişkili olarak yapılan yorumlar ile puan veya yıldız gibi derecelendirme uygulamaları da dahil olmak üzere tüketiciler tarafından internet ortamında yapılan her türlü tüketici deneyimini belirten ifade, onay ve derecelendirmelerdir.
Hedefli Reklamcılığın Sınırları Belirlendi ve Çocuklara Yönelik Profilleme Yöntemiyle Hedefli Reklam Yapılması Yasaklandı
Hedefli Reklamcılık: Tüketicilerin geçmiş davranışları, tercihleri, demografik verileri gibi verilerin analiz edilerek bu kişi veya gruplara özel olarak reklam içeriği sunulmasıdır.
Hedefli reklamcılık, reklamın hangi kriterler kullanılarak ilgili tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin doğrudan ve kolay erişilebilir bilgilerin tüketiciye sunulması koşuluyla gerçekleştirilebilir.
Tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak bilinmesinin beklendiği durumlarda, kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılamaz.
Sosyal Medya Influencer’ları Aracılığıyla Yapılan Reklamlara Yeni Kurallar Getirildi
Sosyal medya Influencer’larının yaptığı paylaşımlardan;
· Herhangi bir kazanç,
· İndirimli ürün veya hizmet,
· Bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi,
hallerinde, söz konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak şekilde “reklam” veya “tanıtım” ibarelerinin kullanılması, reklam verenin adının veya ticaret unvanının da reklam içeriğinde yer alması zorunlu hale getirilmiştir.
Influencer’lar aracılığıyla yapılan reklamların açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir olması zorunlu hale getirilmiştir, bu şartların gereği olarak:
Etiket ve açıklamalar;
· Renklerden ve arka fondan ayırt edilebilir nitelikte ve kolaylıkla okunabilir büyüklükte olmalıdır.
· Tüketicilerin paylaşımla ilk karşılaştıkları anda kolayca dikkat çekecek şekilde, görünen ekranı kaydırmalarına gerek kalmadan veya tüketicileri başka bir alana yönlendirmeden paylaşımın reklam olduğu anlaşılacak biçimde ve konumda belirtilmelidir.
· Paylaşımda başka etiket veya açıklamalara yer verilmesi durumunda, bu etiket veya açıklamalardan önce ve bunlardan açıkça ayırt edilebilir şekilde belirtilmelidir.
· Paylaşımın yer aldığı platformun arayüz veya teknik özellikleri de dikkate alınarak bir yazı ya da simgeyle örtüşmeyecek biçimde sunulmalıdır.
· İçeriğin birden fazla paylaşıma yayıldığı durumda, her bir paylaşımda yer almalıdır.
· Reklam içeriğinin farklı paylaşım biçimlerinde yer alması veya bir paylaşım biçiminden diğerine alıntı yapılması durumunda her bir paylaşımda bulunmalıdır.
Ayrıca yalnızca sesli olarak yapılan paylaşımlarda yayının başında ve yayınlanacak reklamın öncesinde “[reklam veren] hakkında reklam/tanıtım içerir.” ifadesine yer verilmesi zorunlu tutulmuştur.
İndirimli Satış Reklamlarında Yeni Kurallar Getirildi
Tüketicilere indirim ya da başka bir fayda sağlanmasını bir şarta bağlayan koşullu satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacaktır.
İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat olarak sunulabilecektir.
Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacaktır.
Bir mal veya hizmetin farklı satış kanalları üzerinden satışa sunulması halinde, esas alınacak indirim öncesi fiyat, yalnızca indirimin yapıldığı kanaldaki fiyata göre belirlenecektir. Bir satış kanalında uygulanan fiyat, diğer kanallarda yapılacak indirimli satış fiyatı için esas alınamaz.
Yasa Dışı Şans Oyunları Reklamlarına Yasak Kararı Alındı
Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağı genişletilerek yasa dışı şans oyunları da yasak kapsamına alınmıştır.
Şikâyet Platformlarında Tüketici Şikâyetleri Daha Kısa Sürede Yayınlanacak
Tüketici şikâyetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan 72 saatlik süre, 48 saate düşürülmüştür. Bu süre içerisinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacaktır.
Yapay Zekâ ile Oluşturulan Reklamlara İlişkin Düzenleme Getirildi
Reklamlarda yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu tutulmuştur.
Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması yasaklanmıştır.
Çevresel Hassasiyetin Suistimal Edilmesine Karşı Tedbirler Artırıldı
“Çevre dostu” gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklanmıştır.
Çevresel beyanların, mal veya hizmetlerin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun belirtilmesi zorunlu hale getirilmiştir.
Çevresel etkilerin ölçüm ve değerlendirme yöntemlerine ilişkin açıklayıcı bilgilere reklamın yayınlandığı alanda ya da bir bağlantı veya uyarı işareti ile tüketicilerin yönlendirilerek ayrıntılı bilgi alabileceği bir internet sitesinde veya açılır ekranda yer verilmesi zorunlu hale getirilmiştir.
Çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların; yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgeler ile ispatlanması zorunlu tutulmuştur.
Takviye Edici Gıda Reklamlarında Yeni Uygulamalar
Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde reklamının yapılması yasaklanmıştır.
Bu ürünlerin, sağlık beyanı kapsamına giren hususlar hariç olmak üzere karşılaştırmalı reklamı yapılabilecektir.
Akademik Unvanlar Yanıltıcı Biçimde Kullanılamayacak
Ticari reklam ve ilanlarda, tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliğinin istismar edilmesinin önlenmesi amacıyla akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı şekilde kullanılamayacağına ilişkin hüküm, Yönetmeliğe eklenmiştir.
Tüketici Değerlendirmelerine İlişkin Yeni Kriterler
Satın alım sürecine ilişkin doğrulama yapılmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayınlanamayacaktır.
Tüketici değerlendirmelerinin mal, hizmet, teslimat, satıcı veya sağlayıcı gibi farklı başlıklar altında ayrı ayrı yayınlanması durumunda bu değerlendirmelerin tümüne aynı alanda açık, anlaşılır, ayırt edilebilir ve kolaylıkla erişilebilir şekilde yer verilmesi zorunlu hale getirilmiştir.
Ayrıca mal veya hizmet satışlarını artırmak amacıyla doğru olmayan, gerçek dışı değerlendirmelerin yapılması ya da mal veya hizmeti onaylayan ifadelerin kullanılmasına yönelik gerçek veya tüzel kişilerle anlaşma yapılması ya da bu amaca yönelik hizmet satın alınması yasaklanmıştır.
